Раздымы зарадкі EV: Type 2, CCS2, GB/T — што падыходзіць у Беларусі

Купілі электрамабіль — а ён не падыходзіць да зарадкі. Або падыходзіць, але павольна. Або дылер сказаў «CCS2», а на машыне напісана «GB/T». Знаёма?

Раздымы зарадкі — гэта як разеткі ў розных краінах: стандартаў некалькі, сумяшчальнасці мала, а пераходнікі каштуюць ад 180 да 5 000 BYN. Разбярэмся, што да чаго.

Два рэжымы зарадкі: AC і DC

Перш чым гаварыць пра раздымы — важна зразумець розніцу паміж тыпамі зарадкі:

AC (пераменны ток) — павольная зарадка. Ток з сеткі пераўтвараецца ў пастаянны ўбудаваным зарадной прыладай (OBC) аўтамабіля. Магутнасць: 3,5-22 кВт. Час: 3-12 гадзін. Гэта хатняя зарадка, паркоўкі ГЦ, wallbox. DC (пастаянны ток) — хуткая зарадка. Магутная станцыя падае пастаянны ток наўпрост у батарэю, абыходзячы OBC. Магутнасць: 50-350 кВт. Час: 20-60 хвілін да 80%. Гэта станцыі на трасах і ў горадзе.

У большасці аўтамабіляў адзін порт на кузаве, але ён прымае і AC, і DC раздымы (гэта асаблівасць CCS2 і GB/T — адзін порт, два фарматы).

Тыпы раздымаў: поўная карта

Type 2 (Mennekes) — AC, еўрапейскі стандарт

• Тып: AC (пераменны ток)
• Магутнасць: да 22 кВт (трохфазная сетка) або 7,4 кВт (аднафазная)
• Пінаў: 7
• Дзе выкарыстоўваецца: Еўропа, Беларусь — асноўны стандарт для павольнай зарадкі

Круглы раздым з 7 кантактамі. Найбольш распаўсюджаны ў Беларусі для AC-зарадкі. Усе wallbox і павольныя станцыі Malanka маюць Type 2. Сумяшчальны з усімі еўрапейскімі EV. Якія машыны: усе аўтамабілі для еўрапейскага рынку — BYD (праз Атлант-М), Geely, Leapmotor, Zeekr, Dongfeng Box, Tesla (у Еўропе), VW, BMW, Mercedes.

CCS Combo 2 (CCS2) — DC, еўрапейскі стандарт

• Тып: DC (пастаянны ток) + AC
• Магутнасць: да 350 кВт
• Дзе выкарыстоўваецца: Еўропа, Беларусь — асноўны стандарт для хуткай зарадкі

CCS2 — гэта Type 2 зверху + два дадатковыя DC-піны знізу. Адзін порт на машыне прымае і звычайны кабель Type 2 (AC), і масіўны CCS2 (DC). Гэта галоўны стандарт хуткай зарадкі ў Беларусі. Якія машыны: усе еўрапейскія EV, а таксама кітайскія аўтамабілі ў еўракамплектацыі — BYD Dolphin, BYD Seal, Geely EX2/EX5, Leapmotor C10, Zeekr 7X/X/007, Dongfeng Box (Nammi 01).

GB/T — AC і DC, кітайскі стандарт

• Тып: асобныя раздымы для AC і DC
• Магутнасць AC: да 7,4 кВт (аднафазная) або 27,7 кВт (трохфазная, рэдка)
• Магутнасць DC: да 250+ кВт
• Дзе выкарыстоўваецца: Кітай, а таксама кітайскія машыны ў арыгінальнай камплектацыі

GB/T AC візуальна падобны да Type 2 (Mennekes), але кантакты размешчаны люстэркава — фізічна несумяшчальны. GB/T DC — асобны буйны раздым з 9 пінамі.

Ключавая розніца ад CCS2: у GB/T DC выкарыстоўваецца пратакол CAN, а ў CCS2 — PLC. Гэта не проста іншая форма штэкера — гэта іншая «мова» зносін паміж машынай і станцыяй. Таму DC-пераходнікі каштуюць дорага (у іх убудаваны канвертар пратаколаў).

Якія машыны: аўтамабілі, прывезеныя наўпрост з Кітая — многія мадэлі праз ev-motors.by, некаторыя Deepal, Voyah, Avatr, Hongqi, Xpeng (кітайскі рынак). Калі дылер не ўдакладняе «еўракамплектацыя» — хутчэй за ўсё, гэта GB/T.

CHAdeMO — DC, японскі стандарт

• Тып: DC (пастаянны ток)
• Магутнасць: да 100 кВт (звычайна 50 кВт)
• Дзе выкарыстоўваецца: Японія, паступова сыходзіць з Еўропы

Вялікі круглы раздым. Выкарыстоўваўся на Nissan Leaf, Mitsubishi Outlander PHEV. У Беларусі яшчэ ёсць на станцыях Malanka (трайныя канектары), але новыя мадэлі EV яго амаль не выкарыстоўваюць. Якія машыны: Nissan Leaf (б/ў з Еўропы/Японіі), старыя Mitsubishi.

Type 1 (J1772) — AC, амерыканскі стандарт

• Тып: AC (пераменны ток)
• Магутнасць: да 7,4 кВт
• Пінаў: 5
• Дзе выкарыстоўваецца: ЗША, Японія

Па даных ev-car.by, Type 1 — адзін з найчасцейшых раздымаў сярод б/ў электрамабіляў у Беларусі (падзержаныя Nissan Leaf, Chevrolet Bolt з ЗША). Для зарадкі на беларускіх станцыях патрэбны пераходнік Type 1 → Type 2.

Tesla NACS (TPC) — AC+DC, стандарт Tesla

• Тып: AC + DC
• Магутнасць: да 250 кВт
• Дзе выкарыстоўваецца: ЗША (з 2025 — стандарт для ўсіх новых EV), Еўропа (Tesla выкарыстоўвае CCS2)

У Беларусі Tesla сустракаюцца рэдка. Еўрапейскія Tesla абсталяваны CCS2, таму праблем з зарадкай няма. Амерыканскія Tesla (з NACS) патрабуюць пераходнік.

Што стаіць на станцыях Malanka

Сетка Malanka (Белоруснефть) — найбуйнейшая зарадная сетка Беларусі: 700+ станцый па ўсёй краіне.

З 2024 года Malanka даабсталёўвае ўсе станцыі трыма тыпамі DC-канектараў:

Гэта значыць: калі ў вас GB/T-машына — на Malanka вы зарадзіцеся без пераходніка. Гэта галоўная змена 2024 года.

Для AC-зарадкі (павольныя станцыі) Malanka выкарыстоўвае Type 2. Калі ў вас GB/T AC — патрэбны пераходнік Type 2 → GB/T (ад 183 BYN).

Крыніцы: Onliner, ABW.by, Tochka.by

Які раздым у вашай машыны?

Машыны з CCS2 (еўракамплектацыя)

Калі вы купляеце праз афіцыйнага дылера з еўрапейскай сертыфікацыяй — у вас амаль напэўна CCS2:

• BYD (Dolphin, Seal, Song Plus, Han, Tang) — праз Атлант-М, GSMotors
• Geely (EX2 Pro/Max, EX5 Pro/Max) — праз Атлант-М
• Leapmotor (C10) — праз Атлант-М / Stellantis
• Zeekr (X, 7X, 007, 001, 009) — праз Атлант-М
• Dongfeng Box (Nammi 01) — праз dongfeng.by
• Lynk & Co (08 EM-P) — праз Атлант-М

З CCS2 у Беларусі ніякіх праблем: усе станцыі Malanka, усе публічныя зарадкі, усе wallbox з Type 2 — усё сумяшчальна.

Машыны з GB/T (кітайская камплектацыя)

Калі аўтамабіль прывезены наўпрост з Кітая або прадаецца без пазнакі «для еўрапейскага рынку»:

• Xpeng (Mona M03, G6, P7) — праз xpeng.by. Еўракамплектацыя мае CCS2, але ўдакладняйце ў дылера!
• Deepal (S07, L07) — праз deepal-auto.by
• Voyah (Free, Dream) — праз voyah.by
• Avatr (11, 12, 07) — праз avatr.by
• Hongqi (E-QM5, E-HS9) — праз hongqi-emir.by
• Некаторыя мадэлі праз ev-motors.by — залежыць ад партыі

З GB/T DC на станцыях Malanka вы зарадзіцеся наўпрост (канектар GB/T ёсць). Але для AC-зарадкі дома і на паркоўках патрэбны пераходнік.

Крытычна важна пры куплі: спытайце дылера: «Які зарадны раздым — CCS2 або GB/T?» Гэта ўплывае на зручнасць зарадкі і кошт пераходнікаў. Розніца ў цане пераходнікаў: AC — 183-459 BYN, DC — 2 970-4 830 BYN.

Пераходнікі: што купіць, дзе, за колькі

AC-пераходнікі (павольная зарадка)

Патрэбны для зарадкі GB/T-машыны ад еўрапейскіх AC-станцый і wallbox (Type 2).

Для адваротнай сітуацыі (CCS2-машына, GB/T-станцыя) — пераходнік GB/T → Type 2 каштуе 185-199 BYN на zaryadki.by.

AC-пераходнікі — простыя прылады без электронікі, проста перакамутацыя кантактаў. Яны надзейныя і недарагія.

DC-пераходнікі (хуткая зарадка)

Патрэбны для зарадкі GB/T-машыны ад CCS2-станцыі (або наадварот). Гэта складаныя прылады з канвертарам пратаколаў (CAN ↔ PLC), убудаваным акумулятарам і працэсарам.

Па даных EVniculus, DC-пераходнікі маюць асаблівасці:

• Убудаваны акумулятар 18650 — патрэбны для сілкавання электронікі. Перад першым выкарыстаннем зараджаецца ўручную, потым падзараджаецца падчас зарадкі аўто
• Абнаўленні прашыўкі — праз USB-флэшку. Крытычна важна для сумяшчальнасці з новымі станцыямі
• Рэальная магутнасць залежыць ад напружання: на 400V-машынах — да ~100 кВт, на 800V — да ~200 кВт
• Гарантыя: звычайна 12 месяцаў, пажыццёвая падтрымка прашыўкі

Але: калі ў вас GB/T-машына і вы зараджаецеся на Malanka — DC-пераходнік вам не патрэбны. Malanka ўжо ўсталявала GB/T-канектары на ўсе станцыі. DC-пераходнік патрэбны толькі для паездак у Еўропу або для зарадкі на прыватных CCS2-станцыях.

Іншыя папулярныя пераходнікі

Усе AC-пераходнікі даступныя на zaryadki.by з дастаўкай па Беларусі.

Што трэба мець у машыне

Калі ў вас CCS2 (еўракамплектацыя)

У Беларусі вам нічога дадатковага не трэба:

• Хуткая зарадка Malanka — штатны кабель станцыі (CCS2)
• Павольная зарадка — ваш Mode 2 кабель (Type 2) або wallbox
• Паездка ў Еўропу — усё сумяшчальна

Калі ў вас GB/T (кітайская камплектацыя)

Абавязковы мінімум:

1. Пераходнік Type 2 → GB/T AC (~183 BYN) — для хатняй зарадкі ад wallbox і павольных станцый
2. Хуткія станцыі Malanka — зараджаецеся наўпрост праз GB/T DC

Для паездак у Еўропу:

1. Пераходнік CCS2 → GB/T DC (~2 970 BYN) — для хуткіх зарадак за мяжой

Калі ў вас Type 1 (б/ў з ЗША)

1. Пераходнік Type 1 → Type 2 (~199 BYN) — для AC-станцый у Беларусі
2. Хуткая зарадка — залежыць ад мадэлі (CHAdeMO для Leaf, CCS1 для Bolt → патрэбны адаптар CCS1→CCS2)

Як не памыліцца пры куплі аўто

Чэк-ліст раздымаў

1. Спытайце дылера: «Які зарадны порт — CCS2 або GB/T?»
2. Паглядзіце на лючок: CCS2 — адзін камбінаваны порт. GB/T — можа быць два асобныя парты (AC і DC)
3. Праверце дакументы: у еўрапейскай сертыфікацыі ўказаны CCS Combo 2
4. Удакладніце: «Гэта машына для еўрапейскага рынку або кітайскага?»

На што ўплывае раздым

CCS2 — прасцей і танней у эксплуатацыі ў Беларусі. Калі ёсць выбар паміж еўракамплектацыяй і кітайскай — бярыце еўра. Пераплата за машыну акупіцца эканоміяй на пераходніках і зручнасцю.

Будучыня: што змяняецца

ChaoJi / GB/T 2.0 — новы кітайскі стандарт звышхуткай зарадкі (да 900 кВт). Распрацоўваецца сумесна з японскім CHAdeMO. Калі з'явіцца ў Беларусі — невядома, але гэта аб'яднаны стандарт, які можа вырашыць праблему несумяшчальнасці. NACS у Паўночнай Амерыцы — Tesla адкрыла свой стандарт, і з 2025 года ўсе новыя EV у ЗША пераходзяць на NACS. На Беларусь гэта не ўплывае: тут Tesla прадаюцца з CCS2. Malanka GB/T — поўнае ахопліванне сеткі канектарамі GB/T ужо рэалізавана. Гэта здымае галоўную праблему ўладальнікаў кітайскіх EV у Беларусі.

---

Крыніцы

• Malanka: даабсталяванне станцый GB/T — Onliner
• GB/T на ўсіх станцыях Malanka — ABW.by
• Агляд раздымаў для EV — EV-CAR.BY
• Адаптар CCS2 → GB/T DC — EV-CAR.BY (2 970 BYN)
• Каталог пераходнікаў — Zaryadki.by (Мінск)
• Усё пра CCS2→GB/T адаптары — EVniculus (EU)
• Як зараджаць кітайскія EV у Еўропе — Akyga
• Тыпы канектараў: CCS1, CCS2, CHAdeMO, GB/T — PowerON
• Правайдары зарадных станцый у Беларусі 2026 — Pro.by